ضایعات نان در سال اصلاح الگوی مصرف
درسال ۱۳۸۰ جمعی از سر وظیفه شناسی و احساس مسیولیت مبادرت به ارایه طرح بهینه سازی تولید توزیع و مصرف گندم و آرد و نان کشور نمودند که طی مدت ۴ سال دستاوردهای آن بالغ بر ۸۰ جلد کتاب با بهره گیری از خرد جمعی و دانش فنی برخی از دانشمندان و پژوهشگران و متخصصان نمودند که چالشهای جدی را فرا روی مسئولین نظام قرار داد
لکن از آنجا که عزم ملی بر حل این معضل نهادینه نگردیده بود این طرح و دستاوردهای آن که منجر به ارائه راهکاری نوین اقتصادی بود دستخوش نا مهربانی و ظلم واقع گردید
ازاین رو و با توجه به آنکه عدم بهره گیری از دستاوردهای موجود نوعی ظلم به این مردم میباشد انجام مطالعات و اقدامات موازی دیگر می تواند اقدامی دوباره باعث حیف و میل شدن بیت المال باشد ازاین رو
الانه 150 هزار تن نان به ارزش تقریبی 10 میلیارد تومان، تنها در تهران دور ریخته میشود. با احتساب دور ریز در سایر شهرهای کشور، سالانه بیش از 600 هزار تن نان خشک به ارزش تقریبی 40 میلیارد تومان دور ریخته میشود.
علیرغم بار سنگینی که به عنوان یارانه نان بر بودجه دولت تحمیل میشود، نان به صورت مطلوب در اختیار مردم قرار نمیگیرد و حدود 30 درصد آن به صورت دور ریز و ضایعات درمیآید که معادل 5/2 میلیون تن گندم یعنی همان مقدار کسری سالیانهای است که با پرداخت ارز از خارج وارد میشود.
موارد فوقالذکر نمونههایی از اخبار اسفبار ضایعات و دور ریز نان است که مدام میخوانیم و میشنویم. اما به راستی راه چاره چیست و مقصر کیست؟ صنف نانوا یا خانوادهها و یا هر دو؟ در ایران ما، گندم همیشه از احترام و اهمیت ویژهای برخوردار بوده است. هنوز هم مردم کوچه و بازار وقتی تکه نانی بر سر راه ببینند بر آب روان میریزند و یا در گوشهای قرارش میدهند. اکثر مردم گناه میدانند نان و گندم زیر دست و پای پایمال شود. گذشته از این اعتقادات، گندم مهمترین عامل تغذیه مردم است و هم اکنون بیش از 60 درصد زمینهای زراعی کشور، زیر کشت گندم میرود.
آیا با این تفاصیل لختی، اندیشیدهایم گندم با چه زحمتی تولید میشود، برای ذخیرهسازی آن چه مرارتها که متحمل میشویم؟ دست آخر زمانی که گندم به آرد تبدیل میشود و در اختیار نانواییها قرار گرفت؛ در تبدیل آرد به نان مقدار زیادی ضایعات داریم که به صورت نان سوخته یا خمیر از چرخه مصرف خارج میشود. میزان این ضایعات تا حدود 30 درصد تخمین زده میشود. ضایعات نان آن قدر زیاد است که در جنب پخت و مصرف نان حرفه دیگری سر به در آورده است؛ به نام جمعآوری و خرید نان خشک از در خانهها و توسط نانخشکیها!!
یکی از اهداف اساسی انقلاب اسلامی ایران، قطع و خشکانیدن ریشههای وابستگی اقتصادی به کشورهای بیگانه بوده و در این میان گندم یکی از کالاهای اساسی در اقتصاد است و در میان سایر کالاها از اهمیت و موقعیت استراتژیکی برخوردار است. در حال حاضر و علیرغم پیشرفتهای کشور در زمینه کشاورزی و افزایش سطح زیر کشت و بالا بردن میزان بازده تولید محصولات کشاورزی متأسفانه هنوز گندم وارد میکنیم. عواملی چون رشد جمعیت، فرهنگ غلط مصرفی جامعه در مصرف نان و بیتوجهی تولیدکنندگان نان به مسائل فنی پخت، از مهمترین دلایل این امر میباشند. رعایت نکردن اصول فنی در پخت نان از سوی خبازان موجب افزایش چشمگیر ضایعات نان شده است و قسمتی از نان تولیدی به علت خمیری بودن، یا سوخته شدن و یا به هر دلیل دیگر، قابل استفاده نبوده وتوسط مصرف کنندگان عملاً دور ریخته میشود که نتیجه این امر تنها بازارگرمی «ریزهنانی» و «نمکی»ها میباشد و این در حالی است که اگر ضایعات نان را از 30% به حداقل 5% برسانیم، صرفهجویی حاصل نه تنها ما را به مرحله خودکفایی اقتصادی در زمینه گندم میرساند، بلکه در سال بیش از یک میلیون تن گندم مازاد بر مصرف داخلی خواهیم داشت که میتوان آن را به کشورهای همجوار صادر کرد. از طرف دیگر عدم دور ریز نان خود نقش مهمی در اقتصاد خانوادهها و مخارج آنها بخصوص اقشار آسیبپذیر خواهد داشت. در این ارتباط تهیه و پخش برنامههای آموزشی و تبلیغاتی برای آشنایی بیشتر مصرف کنندگان و اعضای خانوادهها با مشکلات، زحمات و هزینههای آشکار و پنهان از مرحله کاشت گندم تا مرحله تبدیل به نان و زیانی که دولت به جهت پرداخت یارانه نان متحمل میشود، بسیار مهم و ضروری بوده و مطمئنا در فرهنگ مصرفی جامعه و کاهش ضایعات نان مؤثر خواهد بود. قرآن کریم میفرماید: ان المبذرین کانوا اخوان الشیاطین و کان الشیطان لربه کفورا. (آیه 27 سوره اسرا)
وبلاگ گل گندم (باشگاه گل گندم)سعی دارد در خصوص فرهنگ سازی و احیائ آیینهای ملی ومذهبی جامعه ایرانی درفرایند بهینه سازی تولیــــــد , توزیـــــع و مصـــــــــرف گنــــــــدم ,آرد و نــــــان تلاش نمایید که بدنبال تلاشهای بی دریغ و توانفرسای اندیشمندان , محققان و فرزانگان کشورمان در مطالعات و پژوهشهای انجام شده دراین خصوص ودر پی دستاوردهای حاصله از آن ,تحقق آنرا میسور نمی داند مگر با همکاری کلیه آحاد جامعه , بعنوان یک عزم ملی که مجری آن کودکان و نوجوانان جامعه بعنوان مدیران وسیاستگزان نسل فردا می باشند, اجرایی گردد .